Badanie stanu informatyzacji edukacji matematycznej uczniów niepełnosprawnych wzrokowo

Badania zostały przeprowadzone wśród nauczycieli matematyki, uczniów niewidomych i słabo widzących, i ich rodziców, ze szkół masowych, szkół z oddziałami integracyjnymi i ze specjalistycznych ośrodków szkolno-wychowawczych metodą ankietowania przy pomocy ankiet elektronicznych opracowanych w Google Forms oraz metodą indywidualnych wywiadów telefonicznych. Badania objęły respondentów z całej Polski.

Badania wykazały m.in. wysoki poziom skomputeryzowania, zinformatyzowania i zinternetowania nauczycieli, jak również wykazały w znacznym stopniu nieznajomość brajla wśród nauczycieli:

  • wszyscy nauczyciele korzystają z komputera, a aż 71% korzysta z niego codziennie;
  • prawie wszyscy nauczyciele korzystają z Internetu, a 74% robi to codziennie;
  • 40% z nich poszukuje w Internecie materiałów do nauki matematyki osób z dysfunkcją wzroku;
  • bardzo duża grupa nauczycieli nie zna pisma brajla (48%) (tylko nauczyciele ze szkół ogólnodostępnych z oddziałami bądź bez oddziałów integracyjnych).

Nauczyciele wykazują gotowość do stosowania nowych technologii ułatwiających im nauczanie i kontakty z uczniami niewidomymi i słabo widzącymi:

  • nauczyciele zdecydowanie (91%) chcą poznać nowe technologie przydatne w nauczaniu matematyki;
  • zdecydowana większość (90%) chciałaby wdrożyć i używać w swojej pracy narzędzia informatyczne, gdyby były one odpowiednio dostosowane do potrzeb.

Trochę niższy poziom stosowania technik komputerowych i informatycznych oraz korzystania z Internetu wykazują badani uczniowie (większy poziom – uczniowie słabowidzący, mniejszy – niewidomi)oraz podobny do nauczycieli jest udział uczniów nieznających brajla:

  • wszyscy uczniowie korzystają z komputera, a 64% z nich robi to codziennie (są to w zdecydowanej większości uczniowie szkół ponadgimnazjalnych i gimnazjum oraz są to przeważnie osoby słabowidzące);
  • również wszyscy uczniowie korzystają z Internetu, a 64% uczniów korzysta z niego codziennie;
  • tylko 14% uczniów w Internecie poszukuje materiałów i pomocy do nauki matematyki;
  • większość uczniów (51%) na co dzień korzysta z urządzenia typu tablet czy smart fon – są to jednak przede wszystkim uczniowie słabowidzący (prawie 87%);
  • 47% uczniów w ogóle nie zna pisma brajla, pozostałe 53% uczniów zna brajla na różnym poziomie.

Ten skrótowo zarysowany obraz dobrej sytuacji komputeryzacji i informatyzacji środowiska nauczycieli i uczniów oraz ich gotowość przyjęcia nowych wyzwań technologicznych dostosowanych do potrzeb w zakresie nauki matematyki, przy jednoczesnej, zanotowanej w obu grupach – nauczycieli i uczniów, znacznej nieznajomości brajla, tworzą dobry background dla adopcji nowych rozwiązań informatycznych. Innowacyjna w skali globalnej platforma edukacyjna PlatMat, opracowana we wspominanym projekcie, wpisuje się dokładnie w istniejący kontekst otoczenia. PlatMat zawiera narzędzia i mechanizmy sugerowane przez respondentów – nauczycieli i uczniów.

Oczekiwania nauczycieli i uczniów:

  • Możliwość gromadzenia cyfrowych wersji rysunków wypukłych przez nauczycieli, aby można było je łatwo wydrukować (np. na drukarce 3D).
  • Wytworzenie bazy modeli brył do druku na drukarce 3D.
  • Edytory dla ucznia powinny mieć możliwość pogrubiania tekstu, zmiany rozmiaru czcionki i zmiany koloru tła oraz tekstu.
  • Zaimplementowanie elektronicznego modelu układu współrzędnych.
  • Elektroniczna oś liczbowa, na której można zaznaczać przedziały i ich krańce.
  • Automatyczna archiwizacja zapisywanego podczas lekcji materiału, tak aby uczeń (lub nauczyciel) mógł do niego wrócić, gdy np. uczniowie popełnią błąd i skasują dane.
  • Wprowadzenie możliwości ustawienia kolorów składni zapisu matematycznego. Wprowadzenie profili, które dadzą możliwość ustawienia kolorów dla poszczególnych elementów zapisu (np. cyfry, symbole, działań).